21 Kasım 2012 Çarşamba

pencere

Pencerelerin öyküleri yaşamın tüm sırlarını içinde saklar. İddiasız, mütevazı ama derin anlamlar taşıyan ve kurgusuz gelişen hayatlar, sayısız pencerede bir hayal gibi oynar biter. Kiminin, zaman zaman da olsa seyircisi vardır, ama çoğu bomboş bir salona açar perdelerini. Tek kişilik oyunlarla ya da kalabalık kadrolarla...Dramlar, eğlenceler, aşklar, kavgalar damların, gökyüzünün, karşı duvarın ya da karşı pencerenin kendilerini seyredip seyretmediğine zerre kadar aldırmadan, fütursuzca sahne alır pencerelerde. 

Mine Söğüt'ün Beş Sevim Apartmanı bu paragrafla başlıyor.

Beşi de günün uzun saatlerini pencere önünde geçirirdi. Beşi de pencereye farklı zamanlarda çıkardı. Beşi de pencereden bakıldığında iki apartmanın arasındaki küçücük boşluktan görülen, küçücük deniz manzarasına gözlerini diker ve beşi de bu manzaraya bakıp devamlı bir şeyler mırıldanırdı. Sanki dua okur, sanki görülmeyen, hiç olmayan, varlığı ruhlarında saklı birilerine hüzünlü öyküler anlatırlardı...diye anlatmaya başlıyor Mine Söğüt bu apartmanın sakinlerini. Henüz ilk iki bölümünü bitirmeme rağmen ilk bölümün ve dolayısı ile kitabın giriş paragrafı elimdekinin sıradışı bir kitap olduğunu müjdeledi.
Bu paragrafı okuduktan sonra eve dönüş yolu boyunca pencereleri düşündüm. Pencereler, evlerin gözleri aslında. Nasıl karşımızdakinin gözlerine baktığımızda kalbinin derinliklerine inebiliyorsak ya da kalbimizin derinlikleri gözlerimizden dışarıya yayılıyorsa, evlerin kalbine giden yol da gözler misali pencerelerden geçiyor.
Kendi kişisel tarihimde pencereleri düşündüğümde ilkokul dört ya da beşe geri dönüyorum. İlkokulda matematik kabusumdu benim. Bir çeşit travma, anlatması uzun, başka bir postun konusu olsun. Günlerden bir gün, şu günlerin erken bittiği, havanın erken karardığı soğuk kış günlerinden. Dışarda şakır şakır yağmur yağıyor. Ertesi güne matematik sınavı var. Annem güne gitmiş. Gelsin de matematik çalışalım diye dört gözle onun gelmesini bekliyorum. Hava kararıyor, ben pencerenin önünde dikiliyorum. Saatlerce dikiliyorum. Karanlık sokakta herkes evine dönüyor, bir tek annem gelmiyor. Camda yağmur damlalarının ıslak izler bırakarak süzülüşlerini izliyorum. İçimi bir sıkıntı dalgası kaplıyor. Saatler geçiyor ama annem yok ortalıkta.
Yıllar sonra bile ne zaman pencerenin önünde geçirdiğim bana saatler kadar uzun gelen -belki de sadece bir saatlik- bu bekleyişi düşünsem hala gözlerim dolar. İçimdeki o çaresizlik dalgasını hala dünmüş gibi hatırlarım.
Pencereler, pencere önleri bilerek ya da bilmeyerek kendimizle yüzleştiğimiz, içimizdekileri bir camın arkasından sessizce dünyaya haykırdığımız gizli itiraf mekanları.

18 Kasım 2012 Pazar

bu günlerde

Bu günlerde....

* 'üstün sabır taşı' ödülü falan varsa eğer adaylığımı koyuyorum; çatlamazsam kesin ben alırım ödülü. Zira her akşam annemin kardeşimin iş meselesi ile ilgili bitmek bilmeyen yakınmalarını dinlemek için sabır taşı olmak gerekiyor. Evet büyük çocuk olmak demek her zaman aile ile ilgili meselelerde ateş hattında kalan ilk salak olmak demek. Hele ki benim gibi sorumluluk duygunuz, duygusallığınız, sahiplenme içgüdünüz yüksek bir ilk çocuk iseniz çocukluğunuzdan beri ebeveynlerinizin denek tahtası olur, sizden sonra gelen kardeşlerin olan bitenden daha az etkilenerek büyümesini sağlarsınız çünkü ebeveynler bütün psikolojik savaşlarını sizde test edip onaylar, aynı hataları ikincide yapmaz, bunu sonucu ikinciler daha bir rahat, daha bir umursamaz, daha bir bencil bireyler olarak hayatta günlerini gün ederler. İkinci evladın bir sorunu varsa babaya çaktırmadan anne ile büyük çocuk durumu idare eder, babanın ya da annenin sinirden ağızlarından çıkan ejderhanın alevi misali öfke sözcüklerinden ilk olarak büyük çocuk payını alır. Son evladın derdi ilk evladın derdidir. Anne ilk evlada vıdı vıdılanır, hele hele büyük evlat kız ikinci erkekse, sorunlardan büyüğe bahsedilir, ahlar vahlar büyüğe dökülür, büyük onu bunu şunu yapamaz, son evlat erkek evlat hiiiiç birşeyden haberi olmadan, herşey güllük gülistanlıkmış gibi orda burda şurda gezer, gününü gün eder, kafası atarsa çalışmaz, parası biterse cebi doldurulur. Zaten onun yerine, herşeye göğüs geren, büyük vardır. Bazen annemin kardeşimi bana doğurduğunu düşünüyorum. Ama artık istifa etmek istiyorum.

* insanları iyi tanıyabildiğimi sanırken aslında kimseyi hiç tanımamış olduğumu farketmenin dayanılmaz şaşkınlığını yaşıyorum. Yedi senedir en iyi tanıdığımı sandığım kişi için aslında pek bir önemim olmadığını, yerime yeninin hemen hızla konulabildiğini aslında kimsenin 'vazgeçilmezmiş, çok yakın arkadaşmış, dostmuş' olmadığını, 'iyi varsın'ların nasıl da boş, söylenmiş olmak için söylenen kelimeler olduğunu anlıyorum. Zira bir telefon bilemedin on adım mesafede olan biri aranır, sorulur, iki dakika uğranır ve halinin hatrının nasıl olduğu sorulur. Her şeyden en son haberdar edilmez, önemli gün ve haftalar lalettayn biri iki sıradan lafla geçiştirilmez, uyutulmaya çalışılmaz. Birisine değer veriyorsan hissettirirsin, arar sorarsın hiç olmadı bir mesaj atarsın. Ama arkadaşlık listesinde üstünün çizildiğini anca sen arayıp görüşelim dediğinde bin bir türlü bahane üretilirken başkası ile nerelerden nerelere gidildiğini öğrendiğinde anlarsın. Bu durumda yapacak bir şey kalmaz alır şapkanı gidersin.

* içim şişik vaziyette dolanıyorum. havadan mı marsın merkürün yandan çapraz gerileme hareketlerinden mi yoksa artık siz nazar diyin ben lodos diyeyim bir garip hallerdeyim işte. zaten evden işe gitmek için çıkmak zorunda olmasam iyice eve kapattım kendimi daha da eve kapatasım, dünyayla iyice alakamı kesesim var. şeytana uysam her şeyi dağıtıp, anca bir iki şeyi alıp gidesim var. yine içime gitme halleri geldi. bakalım ne zaman delirip gidebileceğim.

7 Kasım 2012 Çarşamba

nakavt

Metroda, parkta, okulda, dolmuşta, otobüste, bankada, restoranda, sokakta, arabada, manavda, süpermarkette, terzide, dükkanda, alışveriş merkezinde, fırında, servis kuyruğunda, ekmek kuyruğunda, benzin istasyonunda, kafede, tatlıcıda, sınıfta, kantinde, evde, apartmanın önünde.....her yerde
Sıcak geldiği için paltosunu çıkaran, gençlik hevesiyle saçlarını uzatan, metroyu beklerken sürekli saatine bakan, metroya binince gelinen durakları gösteren tabeladan gözünü alamayan, saatine bakan, pastanede oturup çay eşliğinde kurabiyesini yerken sevgilisini kız arkadaşına çekiştiren, midye tavayı bira ile mideye gönderen, yolda yürürken aşka gelip sevgilisine sarılan, kendisine sarılan sevgilisinin ani sevgi göstergesinden hayrete düşen ama aynı zamanda da zevkten mest olup kıkırdayan, iş çıkışı arkadaşıyla gün geceye evrilmeden rakı balık sofrasında kadeh tokuşturan, mesai saati bitse de evine gitse diye çaktırmadan onar dakika arayla saatine kaçamak bakışlar atan, dua mı okuduğu yoksa birşeyi ezberlemeye mi çalıştığı anlaşılmayan sürekli dudaklarını oynatan, oturduğu koltukta yorgunluktan gözleri düşen, parkta oynayan çocuğundan gözünü ayırmayan, merdivenleri yavaş yavaş inen, merdivenleri hızlı hızlı çıkan, gülen, konuşan, endişeli endişeli bakan, boş boş bakan, üzgün üzgün bakan, heyecanlı heyecanlı bakan, yürüyen, oturan, koşan, ağlayan, üşüyen, terleyen, dikilen, hayal kuran, güneşe bakan, yıldızları seyreden, aya hayran kalan, kuşları seven, kediyi okşayan, köpeği kucaklayan, içi titreyen.....gerçek insanlar

"Ş.'yi tanıyordun değil mi?"
"Evet ya, bugün öğlen duydum, ortadan kaybolmuş değil mi?"
"Yok artık kayıp değil; köprüden atlayıp intihar etmiş!"
"Ah ah ah ah! Nasıl ya? Neden?"
"Kimse bilmiyor. Dün sabah kahvaltısını etmiş, eşine servise biniyorum demiş sonrası yok. Telefonu kapalıymış kimse ulaşamamış. Sonra Beylerbeyi'nden atladığı haberi gelmiş."

Hayat karşısında nakavt olmak bu kadar kolay işte. Bir gün birinin eşi, birinin arkadaşı, birinin dostu, birinin oğlu, birinin babası, birinin uzaktan tanıdığı kısacası her yerde her zaman yan yana içiçe olduğumuz gerçek insanlardan biri olan Ş., bir anda yok olan Ş. oluverdi. Adı kaldı geride. Nur içinde yatsın, yolu ışık olsun. Burada bulamadığı huzur şimdi her neredeyse orada onun olsun.
  

2 Kasım 2012 Cuma

sıkışık

Bu aralar kendimi çok sıkışık hissediyorum. Yok öyle iş güç sıkışıklığı değil, o zaten hep var. 'To do list'lerin sonu gelmiyor, bu duruma bünye alışık da son zamanlarda etrafımda olup bitenler ruhumu daraltıyor. Kardeşimin işten ayrılışı bundan dolayı her telefonda annemin hezeyanlarına maruz kalışım, hükümetin akıl almaz saçmalamaları ve bundan direk olmasa bile dolaylı yoldan etkileniyor olmam, her televizyon açışta allahın rantçısı bir salağın 'yok bu değil, bu da değil, bu hiç olmaz' diye diye koskoca ormanları katledecek olmasına ve koskoca ülkede de bunu durduracak kimsenin olmamasına, ağaçsız kalmanın sonucu olarak meydana gelecek iklim değişikliklerine, orada yok olacak tabiata, canlılara karşı hiç birşey yapamayacak olmanın çaresizliğine sıkılıyorum Hatta lafta yemekle uğraşmasını seven bir insanken vakitsizlikten sıradan abuk subuk yemekler yapıyor olmam bile şu aralar canımı sıkıyor. Ve dahası bu kadar saçmalayan bir ülkede ve hatta böyle bir dünyada yaşıyor olmak, istediğin zaman kaçamayacak olma hali beni sıkıştıran. Hep derim ya keşke bir süre atomlarımıza ayrılıp bir kenarda dursak, rahatlayınca tekrar bir araya gelsek. Ne iyi olurdu.

25 Ekim 2012 Perşembe

anne ruhu

Bu sefer on günlük uzuuuunnnn tatili evimde geçirmek istedim. Anneme bu kararımı bir ay önce bildirdiğimde pek ciddiye almadığını belli eden bir ses tonuyla; "sen bilirsin!" dedi. Tatil yaklaştıkça ve benim kararımda ciddi olduğumu ve bu kararımdan dönmeyeceğimi anlayınca ses tonu sitemkardan kızgına doğru değişti ve son telefon konuşmamızda - dün akşam üzeri oluyor bu- sesini duygu sömürüsüne ve öflemelere dönüştürdü. Evet ben de orada olmak isterdim ama bu sefer gerçekten evimde olmak, son iki haftadır hasta olan ve bence direkten dönen kedimi yalnız bırakmamak, bir türlü zaman bulup da yapamadığım, ısrarla ertelediğim işlerimi bitirmek için bu tatile ihtiyacım vardı. Oyumu evimden yana kullandım.
Bayramı evimde geçirmeyi tercih ettim ama çocukluğumdan beri ailenin içinde gördüğüm bayram gelenekleri o kadar kanıma işlemiş ki, ben de kendi çapımda bu bayram onları gerçekleştirmeye çalışıyorum son birkaç gündür. Mesela dün Nazmiye geldi, bayram temizliği yapıldı. Sonra sevgili ile çarşıya çıkıp, çikolatamızı ve tatlımızı aldık. Buradaki herkes aile ziyaretleri yapacak ama olur da bizi ziyarete gelenler olursa kahvenin yanında çikolatamız, neşeli konuşmalarımıza eşlik edecek tatlılarımız eksik olmasın istedik. Evimizin birkaç eksiğini tamamladık. İki gün önce gidip yeni bir kaç kıyafet aldık, bayramlık hesabı. Bayrama hazırız yani. Küçüklüğümden beri bayramlara böyle hazırlanıldı benim ailemde. Erkeklere illa yeni gömlek, çorap alındı, hanımlara etek, elbise ya da ayakkabı. Annem bir gece önce herkesin kıyafetini ütüler, bayram sabahına hazır ederdi. Günler öncesinden tatlısını, çikolatasını, yemeğini, içeceğini hazır ederdi. Eskiden içimdeki bu bayram havasına eşlik eden anne ruhunu çok saçma ve gereksiz bulurdum ama şimdi bu ruhun çok önemli birşey olduğunu düşünüyorum. Şu modern zamanlarda belki hepimize gereken -sevdiklerimizi hatırladığımız, onlar için sevgiyle birşeyler yaptığımız, ailelerimizden gördüklerimizi yansıttığımız- anne ruhudur belki.
Biz bu bayram ailelerimizden uzak bir tatil yapıyoruz ama hepimize ve tabii ki kendime içimizdeki anne ruhlarının eşliğinde sevdiklerimiz ile birlikte yaşayacağımız nice nice mutlu, sağlıklı ve huzurlu bayramlar diliyorum.

19 Ekim 2012 Cuma

ruhu taşımak

Bir süreliğine ruhumu ve bedenimi uzak bir yerlere taşımak istiyorum. Sadece bizim evin temel ihtiyaçlarını düşünüp başka hiçbirşeyle ilgilenmeden günlerimi geçirmeyi istiyorum. Sabahın doğuşunu ve gecenin gelişini bir dolu işin arasında iki saniyeliğine izlemek istemiyorum. Koskoca yirmidört saati ağır aksak, aheste aheste geçirmek istiyorum. Tek derdimin bir sonraki öğün yenecek yemek olduğu zamanlarım olsun istiyorum. Tüm günümü bir koltuğun üstünde oturup gözlerimi tavana dikerek geçirmek istiyorum. Bir süre sessiz, sakin bir yerde bedenimi ve ruhumu dinlendirmek istiyorum. Keşke arada şu hayat koşturmacasını durdurup nefes alabileceğimiz bir pause tuşu olsa; zira şuan pause tuşu ihtiyacı içersindeyim. Kısacası emekli olmak istiyorum.

5 Ekim 2012 Cuma

lost in space

Altıda kalk, kedileri okşa, mamalarını koy, bir daha onları okşa, yüzünü yıka, koridora git, orada bekleyen Köfte beyi okşa, mamasını koy, bir daha okşa, mutfağa git, çayı demle, kahvaltılıkları çıkar, balkona çıkmak için bekleyen kedi için balkon kapısını aç, tabakları koy, çay demleninceye kadar dengesiz havada bunalmamak ya da üşümemek için ne giyeceğini bulmaya çalışarak dolabın önünde on dakika kaybet, sonunda pes ederek eline geçen ilk şeyleri üstüne geçir, giydiklerinden memnun olma, yenilerini alamayacak kadar para idare etmen gerektiği için içinden bir dolu küfürü savur, küfür savura savura tuvalete git, aynanın karşısında saçlarını topla, oldukça uzayan saçlarını kısacık kestirsen üç numaraya vurdursan nasıl olur acaba diye düşünerek tokanı tak, elbisene uygun küpeni bul, nenmlendiricini sür, mutfağa dön, kızartma makinasına iki dilim ekmek koy, kilo aldığın için gittikçe büyüyen göbeğine ve kalınlaşan baldırlarına bakıp, "sıksam şu karatay diyetini yapabilir miyim?" diye düşün, bu akşam karın hareketlerini yapmaya başlıyorum, şekeri kesiyorum ve bol su içiyorum diye kendine söz ver, bardağa çayını doldur, kızaran ekmekleri al, tabağına beyaz peyniri ve zeytinleri koy, ilk bıçağı reçele daldır, içindeki mantıklı ses, "hoop kardeşim hani şekerden uzak duruyordun?" diye bağırsın, sen ona,"sabahları bu tatlıyı yemem lazım yoksa gün içinde halim olmuyor" diye yalan söyle, bir yandan reçelli beyaz peynirli ekmeğini mideye çayla gönderirken, bir yandan da elindeki fifty shades of grey kitabını oku, okurken "kadında amma hayalgücü varmış, acaba bunları denedi mi?" diye düşün, son dilime geçerken, mutfaktaki duvar saatine bir göz at, "biraz hızlanmak lazım, şimdi trafiğe kalacağım ama şu sayfayı da bitireyim de öyle" diye hesap yap, hemencecik kahvaltı masasını topla, sevgilinin tostunu hazırla, dolaba koy, sırayla önce kedileri sonra Köfte beyi mıncıkla, öp, çantanı, yemek çıkınını, kitaplarını al, arabanın anahtarını kap, alelacele ayakkabılarını giy, asansörü çağır, "yaw bu nasıl asansör böyle kağnı gibi" diye düşüne düşüne asansörü bekle, bir dakika içinde girişe gel, kapıyı aç, bahçeden geç, geçerken bahçedeki kedileri kes, arabaya binmeden onların da mamlarını ver, onları da mıncıkla, arabaya bin, kontağı çevir, radyodaki şarkıyı beğenmezsen başka bir kanala onu da beğenmezsen haber kanalına geç, duyduğun haberlerle için kararsın, "yaw hiç mi iyi, güzel haberleri duyacağımız zamanlar olmayacak" diye düşün, garip garip araba kullananlara küfür ede ede arabayı sür, onbir dakikada okulda ol, garajdaki kedilere mama ver, ofise yürü, sabahın serin havasını içine çek, "hadi bugün için de şükür" de, ofise gel, hangi derse gireceksen onların kitabını al, ders saati gelene kadar sabah gazetesine bak, için daha da kararsın, ders saati yaklaşırken, sınıfa kadar yürü, sınıfa gir, daha yeni uyanmış, afyonları patlamamış öğrencilere günaydın de, biraz havadan sudan konuşun, sonra o günün konusu artık present simple mı, present perfect mi neyse onları anlat, kafadan örnekler at, öğrenciler tutsun, konuyu anlatır, alıştırmaları yaptırırken, bir yandan da hüseyin niye üzgün duruyor, beyzanın canımı sıkıldı acaba diye düşün, öğrencilerin kaşından gözünden anlamlar çıkarmaya çalış, o günün bulmacası, hangi öğrenci konuyu anladı, hangisi anlamadı da balık balık bakıyor olsun, sonunda gün bitsin, çantanı al, arabaya atla, yine sevdiğin müziği çalan kanalı aç, dinleye dinleye arabayı kullan, ruhun şarkıya eşlik etmek isterse eşlik et, bir yandan da "yahu ben nefes almıyorum, koku almıyormuşum" diye derin derin nefesler al, dersi düşün, yarın ne giyeceğini düşün, akşama ne yemek vardı düşün, yemek yeter mi acaba yeni birşeyler yapsam mı diye karar vermeye çalış, "hava da amma sıcak ne zaman kış gelecek" diye dertlen, eve gel, kapıyı aç, seni karşılamaya gelen Köfte beyi, Kara hanımı ve Misket beyi okşa, Misket beyin ve Karanın ıslak mamalarını ver, Misket beyin iştahsızlığı dikkatini çeksin, üstüne Misket bey kussun, apar topar veterinere git, kan tahlili desin, sarılık desin, üç iğne desin, beş iğne desin, şu fiyat desin, senin için kabarsın, kedin tehlikede mi nedir, durum ne kadar ciddi bileme, bilememezlik içini yesin, kafan şişsin, yüreğin kabarsın, kutuya girdiği ve iğne yediği için sinirli olan kedinin bağırtılarına dayanmaya çalışarak arabayı kullan, eve dön, kapıyı aç, diğer kedinin gözü şişmiş olsun, sevgilinin arabasının aküsü bitmiş olsun, onun morali bozuk diye sen de üzül, Köfte bey'i ihmal ettik diye küsmüş olsun, sevgilinin ve senin karnın acıkmış olsun, sofrayı hazırla, konuşa konuşa yemek yiyin, tabakları makineye doldur, mutfağı topla, yerlerin kirlendiğini farket, yerleri sil, televizyonun karşısına oturmak için için gitsin ama Köfte bey'in gezme saati gelmiş olsun, sevgili ile birlikte parka gidin Köfte bey gezinsin, eve dönün, duş al, giyin, koltuğa otur, televizyonda iyi bir program olmasın, "izlemezsin bir sürü güzel program olur, izlersin hiçbirşey olmaz" diye düşünürken bir bakmışsın göz kapakların kapanmış, rüyalar aleminde sekerken, birden üzerinde bir ağırlık hisset, gözünü aç, kara kediyle gözgöze gel, onu okşarken rüyalar alemine geri dön, tam rüyalar aleminin en güzel yerlerinde sekerken, alarm çalsın, kalkma vaktin gelsin, kalk, kedileri okşa, mamalarını koy, bir daha onları okşa, yüzünü yıka, koridora git, orada bekleyen.....(bütün bu rutinin içinde kendini kaybolmuş hisset ama bugünün doğum günün olması nedeniyle hepsinin koy...., aynanın karşısına geç yanaklarını sık ve kendine kocaman bir HAPPY BIRTHDAY şarkısı söyle!!!!)